Onderhoud, levensduur en vervangen van veiligheidsstickers

Een veiligheidspictogram werkt alleen zolang vorm, kleur en symbool duidelijk zichtbaar zijn. Vinyl verweert, vervuilt en kan door verkeerde reinigingsmiddelen worden aangetast. Dit artikel bundelt wat de folieproducenten over levensduur en onderhoud opgeven en geeft concrete criteria voor vervanging.

Hoe lang gaat een sticker mee?

Orafol geeft voor onbedrukte Orajet 3651 een maximale levensduur van 5 jaar bij verticale buitentoepassing in een gematigd Midden-Europees klimaat. Voor onze stickers houden wij tot 5 jaar binnen en tot 3 jaar buiten aan; een laminaat (glans of mat) beschermt de print tegen uv-licht en slijtage. Bij horizontale plaatsing rekent Orafol met de helft van de verticale levensduur, en in warme of zonrijke klimaten korter. Belangrijk: de opgegeven levensduur sluit geleidelijke veranderingen zoals lichte kleurafwijking, glansverlies en verbrossing zonder scheurvorming uitdrukkelijk uit. Een sticker kan dus binnen de termijn al zichtbaar minder worden.

Ook de plaats bepaalt veel: ondergrond, richting ten opzichte van de zon, mechanische belasting en de manier van reinigen. Welke folie bij welke situatie past, leest u in Welk stickermateriaal heb ik nodig?.

Reinigen zonder schade

Avery Dennison adviseert folie de eerste 48 uur na het aanbrengen niet te reinigen en daarna regelmatig, bijvoorbeeld maandelijks, afhankelijk van de omgeving. Spoel eerst los vuil weg met water, zodat zandkorrels de folie niet krassen. Was daarna met een verdund, mild reinigingsmiddel (pH ongeveer 3 tot 11) en een microvezeldoek, en spoel grondig na. Gebruik geen oplosmiddelen, schuurmiddelen, schuursponsjes of agressieve zuren en logen, en laat het reinigingsmiddel niet langer inwerken dan de leverancier voorschrijft.

Hogedrukreinigers zijn toegestaan binnen grenzen: maximaal 80 bar, watertemperatuur maximaal 70 °C, minimaal 75 cm afstand en de straal loodrecht op de folie. Een schuin gerichte straal kan de randen optillen. Stoomreinigen wordt afgeraden omdat de hitte de hechting aantast.

Chemicaliën en industriële omgevingen

Volgens het datablad is Orajet 3651, 72 uur na het aanbrengen, kortstondig bestand tegen de meeste oliën en vetten, brandstoffen, alifatische oplosmiddelen, zwakke zuren, zouten en logen. “Kortstondig” is hier het sleutelwoord: langdurig contact of het gebruik van sterke reinigers laat de folie zwellen, verkleuren of loslaten. Verwijder spatten daarom zo snel mogelijk met water en een mild middel. In ruimtes met veel chemisch contact is een gelamineerde sticker en een vaste controleronde aan te raden.

Verkleuring en uv

Uv-licht en warmte breken pigmenten en weekmakers af; folie die bovendien vuil blijft, verweert volgens Avery Dennison sneller. Het gevolg is verbleken, glansverlies en op termijn een brosse folie. Bij veiligheidspictogrammen is verbleken geen cosmetisch probleem: de kleur draagt de betekenis. Een rood verbodsteken dat naar roze verschiet of een gele waarschuwing die vaalwit wordt, is minder herkenbaar. Welke kleur waarvoor staat, leest u in Veiligheidspictogrammen: vormen, kleuren en betekenis.

Wanneer vervangen?

Neem veiligheidsstickers op in uw periodieke inspectieronde en vervang ze bij een van de volgende signalen:

• de kleur is zichtbaar verbleekt of wijkt af van nieuwe stickers van hetzelfde type;
• symbool of tekst is op de beoogde kijkafstand niet meer in één oogopslag te lezen;
• randen laten los, de folie is gescheurd of er zit vuil onder;
• de sticker is overschilderd, bekrast of deels verwijderd;
• het risico op de werkplek is veranderd, waardoor een ander of extra pictogram nodig is.

Hoe groot een pictogram voor een bepaalde kijkafstand moet zijn, staat in Hoe groot moet een veiligheidspictogram zijn?.

Waarom een onleesbaar pictogram een probleem is

Het Arbobesluit verplicht de werkgever tot doeltreffende veiligheids- en gezondheidssignalering wanneer de gevaren op de arbeidsplaats of van een arbeidsmiddel daartoe aanleiding geven. Een pictogram dat niet meer herkenbaar is, vervult die functie niet: het waarschuwt niet, gebiedt niet en verbiedt niet. Daarmee verdwijnt de bescherming die het bord moest bieden, terwijl het risico zelf ongewijzigd is. Vervangen is bovendien eenvoudig en goedkoop in vergelijking met de gevolgen van een gemiste waarschuwing.

Oude stickers verwijderen

Verwijder oude folie bij een ondergrond- en omgevingstemperatuur van minimaal 20 °C. Licht een hoek op met een mesje, verwarm de folie met een heteluchtpistool en trek hem langzaam en vlak langs het oppervlak (hoek van circa 180 graden) los. Bij oude folie kan lijmresidu achterblijven; dat verwijdert u met een geschikte ontvetter, waarna u de ondergrond reinigt en de nieuwe sticker aanbrengt volgens Hoe moet ik stickers aanbrengen?.

Vervangende pictogrammen vindt u in de winkel; ontvetter, mesjes en heteluchtpistool onder accessoires. Voor advies over een inspectieronde of een grotere vervanging kunt u contact opnemen.